Tổng quan tỉnh Phú Thọ mới sau sáp nhập Hòa Bình và Vĩnh Phúc năm 2025: vị trí địa lý, dân số, kinh tế, du lịch và khí hậu. Cập nhật thông tin mới nhất, đầy đủ và chuẩn SEO.

Lịch Sử

Cội Nguồn
Dân Tộc Việt

Từ Kinh đô Văn Lang — quốc gia đầu tiên của người Việt thời Hùng Vương trên đất Phú Thọ, qua văn hóa Mường Hòa Bình cổ xưa bậc nhất Đông Nam Á, đến Vĩnh Phúc công nghiệp năng động cửa ngõ Thủ đô — tỉnh Phú Thọ mới hội tụ tầng tầng lịch sử nghìn năm cội nguồn dân tộc Việt.

🏯
2879 – 258 TCN (truyền thuyết)
Kinh Đô Văn Lang — Quốc Gia Đầu Tiên Người Việt
Theo truyền thuyết, kinh đô Văn Lang của 18 đời Hùng Vương đặt tại vùng Bạch Hạc — ngã ba sông Hồng, sông Lô, sông Đà (nay là TP Việt Trì, Phú Thọ). Đây là trung tâm quyền lực đầu tiên trong lịch sử dân tộc Việt Nam, nơi hình thành văn minh lúa nước và tín ngưỡng thờ tổ tiên đặc trưng của người Việt. Đền Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh trở thành thánh địa thiêng liêng nhất Việt Nam.
🥁
Thời tiền sử – Thế kỷ VII
Văn Hóa Hòa Bình — Cái Nôi Nền Văn Minh Đông Nam Á
Văn hóa Hòa Bình (~10,000 BCE) là nền văn hóa đồ đá giữa nổi tiếng nhất Đông Nam Á — được đặt theo địa danh tỉnh Hòa Bình khi các nhà khảo cổ Pháp phát hiện các di chỉ hang động trong thập niên 1920. Người Mường ở Hòa Bình được coi là hậu duệ trực tiếp của người Hòa Bình cổ — cồng chiêng Mường và trường ca đẻ đất đẻ nước là di sản sống quý giá.
🎵
Thời Hùng Vương – Nay
Hát Xoan Phú Thọ — Nghệ Thuật Ra Đời Từ Thời Hùng Vương
Hát Xoan Phú Thọ tương truyền ra đời từ thời Hùng Vương — loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian cổ nhất Việt Nam, kết hợp âm nhạc, thơ ca và múa hát quanh đình làng vào mùa xuân (Xoan = Xuân). Được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại năm 2011. Hiện 4 phường Xoan gốc (An Thái, Phù Đức, Kim Đái, Thét) vẫn duy trì thực hành.
🌊
1978 – 1994
Thủy Điện Hòa Bình — Công Trình Thế Kỷ Của Việt Nam
Thủy điện Hòa Bình (1,920 MW) trên sông Đà là công trình xây dựng lớn nhất Việt Nam thế kỷ XX, khởi công 1978 với sự giúp đỡ của Liên Xô, hoàn thành 1994. Hồ thủy điện Hòa Bình rộng hơn 8,000 ha là hồ nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á, biến đổi địa hình và đời sống vùng sông Đà, tạo nên cảnh quan hồ núi kỳ vĩ.
🏭
2000s – 2024
Vĩnh Phúc — Cửa Ngõ FDI & Khu Công Nghiệp Hàng Đầu
Tỉnh Vĩnh Phúc (1997–2025) trở thành một trong những tỉnh thu hút FDI hàng đầu Việt Nam với Honda, Toyota, Piaggio, Samsung... đặt nhà máy lớn. Thành phố Vĩnh Yên và Phúc Yên phát triển nhanh thành đô thị công nghiệp – dịch vụ năng động. GRDP Vĩnh Phúc 2024 đứng top 15 cả nước.
🔀
01/7/2025
Tỉnh Phú Thọ Mới — NQ 202/2025/QH15
Hòa Bình + Vĩnh Phúc + Phú Thọ = Tỉnh Phú Thọ mới. Diện tích 9,361.38 km², dân số 4,022,638 người, 148 đơn vị hành chính (133 xã + 15 phường). NQ 1676/NQ-UBTVQH15. Tỉnh lỵ TP Việt Trì. FDI 2025: 1.5 tỷ USD (143% kế hoạch). Giỗ Tổ 2025: 5.5M khách, >2,000 tỷ đồng doanh thu. Mục tiêu: trung tâm công nghiệp, dịch vụ, du lịch và logistics vùng trung du phía Bắc.
🔀 NQ 202/2025/QH15 · NQ 1676/NQ-UBTVQH15 · 01/7/2025
Phú Thọ Mới
= Hòa Bình + Vĩnh Phúc + Phú Thọ
Ba vùng đất hội tụ: Phú Thọ (Đất Tổ Hùng Vương, Hát Xoan UNESCO), Hòa Bình (văn hóa Mường, hồ Sông Đà, mai châu), Vĩnh Phúc (FDI, Tam Đảo, đô thị cửa ngõ Hà Nội) — tạo nên cực phát triển du lịch–công nghiệp–văn hóa bậc nhất vùng trung du phía Bắc.
Phú Thọ cũ
~3,534 km²
~1.53M dân · Đền Hùng
Hòa Bình
~4,590 km²
~0.9M dân · Hồ Hòa Bình
Vĩnh Phúc
~1,235 km²
~1.29M dân · Tam Đảo · FDI
2 UNESCO
Di Sản Phi Vật Thể
Tín ngưỡng thờ Hùng Vương (2012) + Hát Xoan (2011)
5.5M
Khách Giỗ Tổ 2025
>2,000 tỷ đồng doanh thu · Lớn nhất lịch sử
1.5 tỷ USD
FDI 2025
143% kế hoạch · DDI 260,500 tỷ đồng (+3.6 lần)
300+
Lễ Hội / Năm
15 di sản VHPVT quốc gia · Nhiều nhất trung du Bắc Bộ
Dân Số

4 Triệu Người
Đất Tổ Hùng Vương

Tỉnh Phú Thọ mới hội tụ đa dạng dân tộc vùng trung du phía Bắc — người Kinh đồng bằng trung du, người Mường Hòa Bình cổ xưa bậc nhất, người Dao đỏ trồng chè, người Tày Nùng vùng núi — cùng chung một nguồn cội Lạc Hồng nhìn về Đền Hùng linh thiêng trên núi Nghĩa Lĩnh.

4,022,638
Dân Số Chính Thức
Theo NQ 202/2025/QH15 · 12/6/2025
9,361.38
km² · Diện Tích
Lớn thứ 6/34 tỉnh thành · Vùng trung du núi rừng
~430
Người/km²
Mật độ vừa · Tập trung vùng đồng bằng thấp
148
Đơn Vị Hành Chính
133 xã + 15 phường · NQ 1676/NQ-UBTVQH15

Cơ Cấu Dân Tộc

Kinh73.8%
Mường (Hòa Bình)14.2%
Dao (trồng chè núi cao)5.4%
Tày, Thái, Nùng, Sán Chí, Khác6.6%
Người Kinh — Trung Du Phú Thọ & Vĩnh Phúc
Người Kinh vùng trung du với nghề làm chè (Phú Thọ là tỉnh sản xuất chè lớn nhất Bắc Bộ), trồng bưởi Đoan Hùng và hồng không hạt nổi tiếng; cùng người Kinh Vĩnh Phúc gắn với công nghiệp FDI hiện đại nhất miền Bắc.
Người Mường — Cồng Chiêng & Văn Hóa Cổ
Người Mường Hòa Bình là cộng đồng Mường lớn nhất Việt Nam — hậu duệ văn hóa Hòa Bình cổ. Nghệ thuật cồng chiêng Mường (12 chiếc), trường ca "Đẻ đất đẻ nước" (sử thi Mường đồ sộ nhất Việt Nam), trang phục thêu tay và ẩm thực cơm lam, thịt trâu gác bếp đặc sắc.
Người Dao Đỏ — Chè Núi Cao & Thảo Mộc
Người Dao đỏ trên núi cao vùng Thanh Sơn, Tân Sơn trồng chè Shan tuyết cổ thụ nghìn tuổi nức tiếng. Thuốc tắm người Dao đỏ với hàng chục loại thảo mộc rừng là đặc sản spa nổi tiếng nhất vùng núi phía Bắc. Trang phục đỏ rực rỡ với hoa văn thêu tay tinh xảo.
Địa Lý

Ngã Ba Sông
Cội Nguồn Văn Lang

Tỉnh Phú Thọ mới nằm tại ngã ba sông Hồng–Lô–Đà linh thiêng — nơi kinh đô Văn Lang thời Hùng Vương đặt đô. Tiếp giáp Hà Nội, Lào Cai, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Ninh Bình, Sơn La, Thanh Hóa — nhiều tỉnh nhất cả nước, giữ vị trí đầu mối giao thương vùng trung du–miền núi phía Bắc quan trọng nhất Việt Nam.

Bản Đồ Tỉnh Phú Thọ Mới
PHÚ THỌ CŨ (Việt Trì · Đền Hùng) HÒA BÌNH (Hồ Hòa Bình · Mường) VĨNH PHÚC (Tam Đảo · FDI) TP Việt Trì (Tỉnh lỵ) Đền Hùng Tam Đảo Hồ Hòa Bình 8,000 ha Mai Châu Vĩnh Yên TP Hòa Bình S.Hồng S.Lô Bưởi Đoan Hùng Tỉnh lỵ Phú Thọ cũ Hòa Bình Vĩnh Phúc
🏔️
Ngã Ba Sông — Đất Tổ Hùng Vương
Ngã ba sông Hồng–Lô–Đà (Việt Trì) là vị trí kinh đô Văn Lang nghìn năm — "cổ họng" của các tuyến giao thương Tây Bắc, Đông Bắc, đồng bằng Bắc Bộ. Núi Nghĩa Lĩnh cao 175m là nơi Đền Hùng linh thiêng đặt từ thời Hùng Vương — biểu tượng thiêng liêng nhất Việt Nam.
🌊
Hồ Hòa Bình — Hồ Nhân Tạo Lớn Nhất ĐNA
Hồ Hòa Bình hình thành sau khi xây thủy điện sông Đà (1978–1994) — hồ nhân tạo 8,000+ ha (dài 230km theo lòng hồ), cảnh quan hùng vĩ núi đá ven hồ, 47 đảo nổi. Là điểm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và văn hóa Mường nổi tiếng nhất tỉnh Phú Thọ mới, cách Hà Nội 70km.
⛰️
Tam Đảo — Núi Mây Nghỉ Dưỡng
Dãy núi Tam Đảo (cao 1,592m) — nghĩa là "ba đảo nổi giữa biển mây". Khu nghỉ dưỡng Tam Đảo cách Hà Nội 75km với khí hậu mát mẻ quanh năm 18–25°C, biệt thự Pháp cổ từ đầu thế kỷ XX, VQG Tam Đảo bảo tồn đa dạng sinh học và rừng nguyên sinh. Tây Thiên trong cụm Tam Đảo là điểm hành hương lớn.
🏘️
Mai Châu — Thung Lũng Bản Làng Nổi Tiếng Quốc Tế
Thung lũng Mai Châu (Hòa Bình cũ) với bản làng người Thái Trắng, nhà sàn truyền thống và ruộng bậc thang xanh mướt — một trong những điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng nhất Việt Nam. Du khách ở lại nhà sàn, ăn cơm lam, xem múa xòe Thái và thưởng thức rượu cần là trải nghiệm không thể quên.
Văn Hoá & Du Lịch

Đền Hùng
Cội Nguồn Dân Tộc

Tỉnh Phú Thọ mới là điểm hành hương về cội nguồn lớn nhất Việt Nam — Giỗ Tổ Hùng Vương ngày 10/3 âm lịch thu hút hàng triệu người mỗi năm. Cùng với 2 di sản UNESCO, Tam Đảo nghỉ dưỡng, hồ Hòa Bình kỳ vĩ, Mai Châu bản Thái thơ mộng và Tây Thiên linh thiêng — tỉnh Phú Thọ mới có hơn 300 lễ hội mỗi năm, đậm đặc nhất vùng trung du Bắc Bộ.

🏯
UNESCO 2012 · Ngày Quốc Giỗ
Đền Hùng & Giỗ Tổ Hùng Vương
Khu Di tích lịch sử Đền Hùng (núi Nghĩa Lĩnh, Việt Trì) — nơi thờ 18 đời Hùng Vương. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO ghi danh 2012. Giỗ Tổ ngày 10/3 âm lịch là ngày nghỉ lễ quốc gia — năm 2025 đón 5.5 triệu khách, hơn 2,000 tỷ đồng doanh thu, là lễ hội truyền thống lớn nhất Việt Nam.
🏯 UNESCO 2012
⛰️
Cao 1,592m · Cách HN 75km
Tam Đảo & Tây Thiên
Khu nghỉ dưỡng Tam Đảo mát mẻ quanh năm 18–25°C với biệt thự Pháp cổ, sương mù huyền ảo và cáp treo VQG Tam Đảo. Tây Thiên — thiền viện và hệ thống đền thờ cổ trên triền núi Tam Đảo là điểm hành hương tâm linh lớn, lễ hội Tây Thiên tháng 2 âm lịch cực kỳ đông đúc. Cách Hà Nội chỉ 75km.
⛰️ Nghỉ Dưỡng
🌊
Hồ nhân tạo lớn nhất ĐNA
Hồ Hòa Bình & Sông Đà
Hồ thủy điện Hòa Bình 8,000+ ha với 47 đảo nổi — du thuyền ngắm cảnh núi mây phản chiếu mặt hồ. Bản làng Mường ven hồ, thưởng thức cơm lam, cá sông Đà nướng, ngủ homestay nhà sàn. Lễ hội Khai Hạ Mường Bi (tháng 1 âm lịch) độc đáo nhất tỉnh Phú Thọ mới.
🌊 Lớn Nhất ĐNA
🥁
UNESCO 2011 · Thời Hùng Vương
Hát Xoan & Lễ Hội Đình Làng
Hát Xoan Phú Thọ — di sản phi vật thể đại diện nhân loại UNESCO 2011 (ra khỏi danh sách cần bảo vệ khẩn cấp 2017, chuyển sang danh sách bảo vệ đại diện). 4 phường Xoan gốc (An Thái, Phù Đức, Kim Đái, Thết) thực hành Hát Xoan mùa xuân tại đình làng — trải nghiệm văn hóa gốc độc nhất Việt Nam.
🎵 UNESCO 2011
🏘️
Bản Thái Trắng · Nhà sàn
Mai Châu & Bản Làng Tây Bắc
Thung lũng Mai Châu xanh mướt với bản Lác, bản Pom Coọng của người Thái Trắng — nổi tiếng nhất Việt Nam về du lịch cộng đồng. Ở nhà sàn, ăn cơm lam, uống rượu cần, xem múa xòe Thái. Ruộng bậc thang vào mùa gặt tháng 9–10 cực kỳ đẹp. Điểm đến weekend của Hà Nội gần nhất.
🏘️ Du Lịch Cộng Đồng
🎑
Cổng Thủ Đô · FDI · Đô thị
Vĩnh Phúc & Vùng Đô Thị Cửa Ngõ
Vĩnh Yên, Phúc Yên (Vĩnh Phúc cũ) — đô thị công nghiệp năng động cách Hà Nội 50km với khu công nghiệp Honda, Toyota, Piaggio. Hồ Đại Lải (resort nghỉ dưỡng đẹp nhất gần Hà Nội), sân golf Đại Lải Plaza. Bình Xuyên–Lập Thạch phát triển mạnh sản xuất điện tử, linh kiện ô tô.
🏭 FDI Hub
Ẩm Thực

Bưởi Đoan Hùng
Thịt Trâu Gác Bếp

Từ bưởi Đoan Hùng huyền thoại ngọt thanh vàng ươm, hồng không hạt Gia Thanh đỏ thắm, chè Long Cốc thơm đặc biệt — đến thịt trâu gác bếp hun khói Mường, cơm lam ống tre thơm lạ và rượu cần bản Mường men lá — bếp Phú Thọ mới là kho tàng ẩm thực trung du–miền núi phong phú và độc đáo bậc nhất Bắc Bộ.

🍊
Bưởi Đoan Hùng
Bưởi Đoan Hùng (huyện Đoan Hùng, Phú Thọ) — bưởi ngon nổi tiếng nhất Bắc Bộ với vỏ mỏng bóng vàng tươi, múi trong không xơ, vị ngọt thanh có hậu dịu, không đắng. Nước bưởi Đoan Hùng trong vắt thơm lừng. Bưởi chín đúng mùa tháng 9–10 âm lịch — đặc sản quà biếu Tết sang trọng nhất tỉnh Phú Thọ mới, được Nhà nước bảo hộ chỉ dẫn địa lý.
🥩
Thịt Trâu Gác Bếp Mường
Thịt trâu gác bếp — đặc sản người Mường Hòa Bình: trâu đồng bằng mổ ra, thịt nạc tươi ướp gia vị rừng (gừng, sả, mắc khén), treo hun khói gác bếp củi ngày này qua tháng khác. Màu nâu đỏ thẫm, thịt khô chắc, xé thành sợi ăn cùng cơm lam. Vị mặn đậm, thơm khói, hậu ngọt — đặc sản quà biếu sang nhất từ Hòa Bình.
🍚
Cơm Lam Ống Tre & Rượu Cần Mường
Cơm lam — gạo nếp nhồi vào ống tre tươi, nướng than hoa đến khi chín thơm. Mở ống ra cơm dẻo thơm mùi tre, ăn cùng thịt gà hay thịt trâu gác bếp. Rượu cần men lá — rượu ủ trong chum đất bằng gạo nếp và lá rừng, hút qua cần tre dài, hương thơm nồng đặc trưng văn hóa Mường–Thái không lẫn đi đâu được.
📍 Mai Châu · Hòa Bình cũ · Toàn vùng Mường
🟠
Hồng Không Hạt Gia Thanh
Hồng không hạt Gia Thanh (Phù Ninh, Phú Thọ) — loại hồng quý hiếm không hạt duy nhất Việt Nam được bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Quả to đỏ thắm, thịt giòn ngọt đậm, không chát, giòn sần sật như táo. Mùa thu tháng 9–11 âm lịch. Sản lượng ít, được mua về làm quà Tết cao cấp nhất tỉnh Phú Thọ mới.
📍 Gia Thanh · Phù Ninh · Phú Thọ cũ
🍵
Chè Long Cốc & Chè Shan Tuyết Tân Sơn
Chè Long Cốc (Tân Sơn, Phú Thọ) trồng trên đồi cao, nước trong vàng xanh, hương thơm thanh mát dịu nhẹ, vị đậm bền. Chè Shan tuyết cổ thụ vùng Tân Sơn (người Dao đỏ thu hái từ cây chè nghìn tuổi) — chè hữu cơ cao cấp xuất khẩu châu Âu. Phú Thọ là tỉnh chè lớn nhất Bắc Bộ với diện tích hàng chục nghìn ha.
📍 Long Cốc · Tân Sơn · Thanh Sơn · Phú Thọ cũ
🐟
Cá Dầm Xanh & Cá Lăng Sông Đà
Cá dầm xanh sông Đà (hồ Hòa Bình) — loài cá đặc hữu nước lạnh sông Đà, thịt trắng chắc thơm ngọt, không tanh. Nấu canh măng chua hay hấp gừng sả đều tuyệt. Cá lăng sông Đà hầm măng rừng là đặc sản khu du lịch hồ Hòa Bình. Cá lóc nướng trui ven hồ ăn cùng rau rừng và chấm muối ớt xanh — trải nghiệm ẩm thực độc đáo nhất.
📍 Hồ Hòa Bình · Sông Đà · Hòa Bình cũ
🫚
Bánh Sắn & Miến Dong Sông Thao
Bánh sắn Phú Thọ — bánh khoai mì (sắn) trắng mịn dẻo thơm, nhân đậu xanh hay thịt mỡ hành, hấp chín ăn kèm nước chấm cay — đặc sản bữa sáng trung du từ bao đời. Miến dong sông Thao (Cẩm Khê, Hạ Hòa) — miến trong vắt từ tinh bột dong riềng, sợi dai ngon, nấu lẩu hay xào với thịt bò đều tuyệt. Đặc sản nổi tiếng khắp miền Bắc.
📍 Cẩm Khê · Hạ Hòa · Phú Thọ cũ
🍗
Gà Đồi Vĩnh Phúc & Rau Sắng Núi Cắm
Gà đồi Vĩnh Phúc (Tam Đảo, Bình Xuyên) — gà thả đồi ăn cỏ và côn trùng tự nhiên, thịt dai ngọt thơm, da vàng giòn, nấu phở, rang muối sả hay luộc chấm muối chanh đều ngon. Rau sắng núi Cắm (Tam Đảo) — rau rừng đặc sản hiếm, nấu canh thơm thanh mát dịu, từng là sản vật tiến vua trong sử Việt. Hiện là đặc sản cao cấp nhất từ VQG Tam Đảo.
📍 Tam Đảo · Bình Xuyên · Vĩnh Phúc cũ
Thời Tiết

Trung Du Bắc Bộ
4 Mùa Đặc Sắc

Tỉnh Phú Thọ có khí hậu nhiệt đới gió mùa trung du — xuân ấm mưa phùn hoa đào nở, hè nóng ẩm mưa giông, thu mát vàng bưởi chín hồng đỏ cây, đông lạnh sương mù núi Tam Đảo. Riêng vùng Hòa Bình có mùa đông lạnh rét hơn và các bản Mai Châu, Hòa Bình thường sương mù dày đặc sáng sớm tạo cảnh quan huyền ảo.

Lượng Mưa TB (mm/tháng) · Tỉnh Phú Thọ
T1T2T3T4 T5T6T7T8 T9T10T11T12
🏯 T3–4 · Giỗ Tổ Hùng Vương
Xuân — Lễ Hội Đền Hùng
Ấm 18–24°C, mưa phùn xuân nhẹ. Giỗ Tổ 10/3 âm lịch — hành hương cội nguồn.
🍊 T9–11 · Bưởi Đoan Hùng
Thu — Bưởi Chín Hồng Đỏ
Mát 22–28°C, bưởi chín vàng, hồng không hạt đỏ — mùa đẹp nhất trung du.
38°
C — Cao Nhất
T6–8 · Nóng ẩm · Vùng đồng bằng
6°
C — Thấp Nhất
T12–1 · Tam Đảo · Rét đậm
1,600
mm/Năm · Lượng Mưa
Mưa tập trung T5–9
18–25°
C · Tam Đảo Quanh Năm
Mát mẻ · Lý tưởng nghỉ dưỡng
⭐ Tháng 3–4 · Giỗ Tổ
Mùa Hành Hương Đền Hùng
Tháng 3–4 (âm lịch tháng 2–3): xuân ấm 18–24°C, hoa đào trung du nở rộ. Giỗ Tổ Hùng Vương 10/3 âm lịch — cả nước về Đất Tổ. Lễ hội Tây Thiên, Hát Xoan đình làng sôi động nhất mùa. Đặt phòng sớm 2–3 tháng vì dịp này khách quá đông.
🍊 Tháng 9–11 · Thu Vàng
Bưởi Chín & Hồng Đỏ
Tháng 9–11: thời tiết mát đẹp 22–28°C, bưởi Đoan Hùng vàng ươm, hồng không hạt Gia Thanh đỏ thắm. Mai Châu vào mùa lúa chín vàng óng. Tam Đảo sương mù thu huyền ảo. Đây là mùa đặc sản và cảnh quan đẹp nhất tỉnh Phú Thọ mới.
✅ Quanh Năm · Tam Đảo & Hồ HB
Nghỉ Dưỡng Không Có Mùa Xấu
Tam Đảo mát mẻ 18–25°C quanh năm, phù hợp nghỉ dưỡng bất kỳ tháng nào. Hồ Hòa Bình đẹp nhất sáng sớm mùa đông khi sương mù bao phủ mặt hồ huyền ảo. Mai Châu vào mùa gặt tháng 9–10 đặc biệt thơ mộng. Tránh T7–8 mưa nhiều tại vùng thấp.
Hỏi & Đáp

Câu Hỏi
Thường Gặp

Những thắc mắc phổ biến về tỉnh Phú Thọ mới sau hợp nhất Hòa Bình + Vĩnh Phúc + Phú Thọ từ 01/7/2025 theo NQ 202/2025/QH15.

Tỉnh Phú Thọ mới hình thành theo Nghị quyết 202/2025/QH15 (12/6/2025, hiệu lực 01/7/2025), hợp nhất tỉnh Hòa Bình (~4,590 km², ~0.9M dân), tỉnh Vĩnh Phúc (~1,235 km², ~1.29M dân) và tỉnh Phú Thọ cũ (~3,534 km², ~1.53M dân). Tổng: diện tích 9,361.38 km², dân số 4,022,638 người, 148 đơn vị hành chính (133 xã + 15 phường). NQ cấp xã: 1676/NQ-UBTVQH15. Tỉnh lỵ tại TP Việt Trì. Tiếp giáp 7 tỉnh thành: Lào Cai, Ninh Bình, Sơn La, Thái Nguyên, Thanh Hóa, Tuyên Quang và Hà Nội.

Tỉnh Phú Thọ mới có 2 di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại được UNESCO ghi danh: (1) Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ — ghi danh tháng 12/2012, là tín ngưỡng dân gian biểu tượng tinh thần dân tộc Việt Nam, gắn với Giỗ Tổ Hùng Vương ngày 10/3 âm lịch (ngày Quốc giỗ–ngày nghỉ lễ quốc gia); (2) Hát Xoan Phú Thọ — ghi danh năm 2011 (danh sách cần bảo vệ khẩn cấp), sau đó chuyển sang danh sách bảo vệ đại diện năm 2017, là loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian cổ nhất Việt Nam.

Giỗ Tổ Hùng Vương — Lễ hội Đền Hùng tổ chức vào ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, núi Nghĩa Lĩnh, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Đây là ngày Quốc Giỗ — ngày nghỉ lễ quốc gia từ năm 2007. Tuần Văn hóa Du lịch Đất Tổ kéo dài 10 ngày (1–10/3 âm lịch) với nhiều hoạt động. Năm 2025 đón hơn 5.5 triệu lượt khách, doanh thu hơn 2,000 tỷ đồng — lớn nhất lịch sử.

Từ 01/7/2025, cả khu nghỉ dưỡng Tam Đảo (trước thuộc Vĩnh Phúc) và Hồ Hòa Bình (trước thuộc Hòa Bình) đều nay thuộc tỉnh Phú Thọ mới theo Nghị quyết 202/2025/QH15. Tam Đảo cách Hà Nội 75km, cao 1,592m, mát quanh năm 18–25°C. Hồ Hòa Bình là hồ nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á (8,000+ ha) trên sông Đà, cách Hà Nội 70km.

Bưởi Đoan Hùng (huyện Đoan Hùng, Phú Thọ) chín vào tháng 9–10 âm lịch (tháng 10–11 dương lịch). Bưởi ngon nhất vào đúng mùa — vỏ vàng mỏng, múi trong ngọt thanh có hậu dịu, không đắng, không xơ. Mua tại vườn Đoan Hùng (cách Việt Trì 60km), tại chợ Việt Trì, các cửa hàng đặc sản Phú Thọ hoặc đặt online. Giá dao động 30,000–80,000 VND/quả tùy size. Được bảo hộ chỉ dẫn địa lý quốc gia.

Năm 2025, tỉnh Phú Thọ mới thu hút 1.5 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài (FDI), đạt 143% kế hoạch; thu hút vốn đầu tư trong nước (DDI) đạt 260,500 tỷ đồng, cao hơn 3.6 lần năm 2024. Có 41,870 doanh nghiệp đăng ký hoạt động. Vùng Vĩnh Phúc cũ tiếp tục là động lực FDI lớn nhất với Honda, Toyota, Piaggio, Samsung; vùng Phú Thọ cũ thu hút thêm công nghiệp chế biến, điện tử và logistics. Giải ngân vốn đầu tư công trong nhóm dẫn đầu cả nước.